قیمت محصول :     10000 تومان
  افزودن به سبد خرید

سبد خرید

  • سبد خریدتان خالی است.

نقد و بررسی رمان کافه پیانو از فرهاد جعفری و گدا از نجیب محفوظ

نقد و بررسی رمان کافه پیانو از فرهاد جعفری و گدا از نجیب محفوظ با تاکید بر نقد جامعه شناختی

الف . موضوع و طرح مساله (اهمیت موضوع و هدف)

نقد و بررسی رمان کافه پیانو از فرهاد جعفری و گدا از نجیب محفوظ با تاکید بر نقد جامعه شناختی؛ طرح مساله:  نویسنده و شاعر به عنوان عضوی از جامعة انسانی، همچون دیگر مردم، درگیر مسائل اجتماع است. بدیهی است که مایة اصلی اثار ادبی نیز از اجتماع و مردم اقتباس می شود. بررسی رابطة رمان به عنوان گونه ای از ادبیات و جامعه (تاثیر اجتماع بر ادبیات و میزان پرداختن به مسائل اجتماعی در رمان) ، موضوع این رساله است. این تاثیرات ، به اشکال و انحاء مختلف در رمان بروز و ظهور می کند.

میزان موفقیت نویسنده هم بستگی به میزان و شکل ‘بازتاب’ واقعیات اجتماعی در اثر ادبی است. بعضی از نویسندگان، کوشیده اند تا واقعیات اجتماعی را به صورت کاملا واقعی (رئال) در اثر خود نشان دهند (بازتاب مستقیم) . و بعضی دیگر واقعیت اجتماعی را از دریچه ذهن خود گذرانده اند و به گونه ای دیگر آن را باز تولید و بازآفرینی کرده اند.(بازتاب غیرمستقیم، شکسته).

ب . مبانی نظری شامل مرور مختصری از منابع چارچوب نظری و پرسش ها و فرضیه ها:

سوالات پژوهش:

۱٫آیا رمان کافه پیانو و گدا ، رمان اجتماعی هستند؟

۲٫تاثیرات جامعه بر رمان های مذکور به چه میزان است؟

۳٫میزان موفقیت نویسندگان در پرداختن به مسائل اجتماعی چقدر است؟

۴٫نمود مسائل و جریانات سیاسی-اجتماعی در رمان های مذکور به چه میزان است؟

پیشینة پژوهش:

طبق مدارک موجود در مرکز اطلاعات و آمار ایران، تاکنون پژوهشی دربارة رمان کافه پیانو و گدا ، انجام نشده است. نقد و بررسی اجتماعی در رمان به شکل کاربردی به صورت چشمگیر در کشور انجام نشده است. معدود کتب چاپی که به این موضوع پرداخته اند، به شرح ذیل می باشد.

سه کتاب اول ، به صورت بسیار متمرکز و به شیوة نوین به جامعه شناسی ادبیات پرداخته اند، آثار دیگر نیز به بررسی رابطة ادبیات و جامعه پرداخته اند ولی کاربردی و جدید نیستند:

۱٫نقد اجتماعی رمان معاصر فارسی با تاکید بر ده رمان برگزیده: عسگر عسگری

۲٫جامعه شناسی رمان (پژوهشی در جای خالی سلوچ اثر محمود دولت آبادی: دکتر ایرج ساعی و پرویز صالحی

۳٫بخش هایی از کتاب: نقد ادبی : علی تسلیمی

۴٫بازآفرینی واقعیت: محمدعلی سپانلو

۵٫در آمدی بر ادبیات معاصر ایران : محمود عبادیان

۶٫ادبیات داستانی: جمال میرصادقی

۷٫واقعیت اجتماعی و جهان داستان : جمشید مصباحی پور ایرانیان

۸٫داستان ادبیات و سرگذشت اجتماع

فرضیه های پژوهش:

رمان گدا و کافه پیانو تحت تاثیر جریانات سیاسی-اجتماعی شکل گرفته اند.

نویسندگان ، خود درگیر مسائل اجتماعی هستند و این درگیری ها و کشمکش ها را در آثار خود نشان داده اند.

پ . روش تحقیق شامل تعریف مفاهیم ، روش ، تحقیق ، جامعة مورد تحقیق ، نمونه گیری و روش های نمونه گیری ، ابزار اندازه گیری ، نحوة اجرای آن ، شیوة گردآوری و تجزیه و تحلیل داده ها: روش تحقیق بررسی کاربردی نظریات جامعه شناسی ادبیات در رمان کافه پیانو و گدا

ت . یافته های تحقیق: نتیجه و یافته های پژوهش ذیل بند ث می آید.

ث . نتیجه گیری و پیشنهادات: در این پژوهش سعی شده تاریخچة نسبتا کاملی از جامعه شناسی ادبیات و هم چنین پیشروان و افراد تاثیرگذار این رشته آورده شود. در همین راستا کتب دست اول مورد مطالغه قرار گرفت و بیشتر تلاش شد تا آرای لوکاچ، گلدمن، باختین، اسکاربیت و دیگر پیشروان جامعه شناسی ادبیات را از منابعی که کمتر مطالعه شده ، ارجاع داده شود. به ویژه کتب عربی که در سال های ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲ به چاپ رسیده اند. (علاوه بر استفاده از منابع، کتاب ها معرفی هم شده اند.)

بعد از تاریخچه و معرفی مختصر جامعه شناسی ادبیات و انواع آن، هر یک از رمان ها به صورت جداگانه مورد بررسی قرار گرفته اند . قبل از بررسی رمان ها ، به دلیل ناشناخته بودن نویسنده ها و به ویژه فرهاد جعفری، مولفان معرفی شده اند  و دربارة زندگی اجتماعی و علمی آنان شرح مختصری آورده شده است و در ادامه به بررسی متن رمان پرداخته شده است.

‘جامعه شناسی متن ادبی’ که در رساله به صورت مفصل توضیح داده شده است ، مبنای تحلیل و نقد قرار گرفته است و نکات و ارجاعات اجتماعی رمان ها ، جمع آوری و شرح داده شده است.

رمان گدا به صورت بسیار عمیق و با جزئیات کامل به مسائل اجتماعی جامعة مصر و شکست روشنفکران و آرمان گرایان در قالب شخصیت های جنجالی پرداخته است. هر کدام از شخصیت های انقلابی، معرف و نمایانگر یک طرز فکر در راه انقلاب و بعد از انقلاب هستند. عمر، مصطفی، عثمان و …

کتاب بیشتر حول شخصیت عمر می چرخد ولی در بررسی و نمایش رشد شخصیت او به دیگر شخصیت های همراه او در جریان انقلاب مصر می پردازد. شخصیت ها به طور کامل در رمان معرفی می شوند: عثمان که به زندان می افتد، مصطفی که همیشه همراه عمر و خانوادة اوست و خانوادة عمر که تک تک آن ها در ضمن احوالات عمر شناخته می شوند.

بر خلاف کتاب گدا، کافه پیانو نه از چنان عمقی برخوردار است که شخصیت ها را واکاوی کند و نه اساسا به کنه مسائل اجتماعی وارد می شود و بیشتر با بی قیدی از کنار مسائل می گذرد. تا جایی که سطح کتاب را آن قدر پایین می آورد که رمان را در ردیف داستان های عامه پسند قرار می دهد و رمان بودنش را زیر سوال می برد. چیزی که باعث افشا نشدن سطح نازل رمان می شود، ارجاع به فیلم ها و کتب مشهور ادبیات جهان است که دائم در سراسر کتاب تکرار می شود.

نکتة دیگری که در بررسی دو رمان قابل توجه است، بعد اجتماعی شخصیت نویسندگان کتاب است. چیزی  که حول باعث جنجال دربارة نجیب محفوظ می شود، نوشته های اوست ( به طور مثال رمان اولاد حارتنا-بچه های محله ما- که مخالفان و موافقان زیادی پیدا کرد)، نه اظهار نظرها و حاشیه سازی های عامدانه و حمایت از یک کاندیداهای خاص در انتخابات ریاست جمهوری! در حالی که دربارة فرهاد جعفری دقیقا عکس قضیه صادق است.

تفاوت وضعیت اجتماعی در ایران و مصر و درک مسائل توسط نویسنده بسیار قابل توجه است. نجیب محفوظ که بنا بر شواهد مصداقش در رمان، عمر حمزاوی است، خود درگیر انقلاب مصر است و فعالیت سیاسی – اجتماعی داشته است و به همین دلیل به شیوه ای بسیار ملموس و محسوس روایت گری می کند، ولی به نظر می رسد روایت فرهاد جعفری بیشتر نتیجة صرف قریحة نویسندگی است و نه تجربة فعالیت اجتماعی در حد و اندازة نجیب محفوظ.

افزودن به سبد خرید
مطلب مفیدی برای شما بود ؟؟ پس به اشتراک بگذارید برای دوستانتان

دیدگاه کاربران ...

    لطفا قبل از ارسال سئوال یا دیدگاه سئوالات متداول را بخونید.
    جهت رفع سوالات و مشکلات خود از سیستم پشتیبانی سایت استفاده نمایید .
    دیدگاه ارسال شده توسط شما ، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
    دیدگاهی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با مطلب باشد منتشر نخواهد شد.

    دیدگاه خود را بیان کنید

0