قیمت محصول :     10000 تومان
  افزودن به سبد خرید

سبد خرید

  • سبد خریدتان خالی است.

روند رشد عوامل انسجام در کودکان فارسی‌زبان

الف. موضوع و طرح مسأله (اهمیت موضوع و هدف):

یکی از مشخصه‌های مهم رشد زبانی، مهارت فزاینده کودکان در حوزه گفتمان است که به نظر می‌رسد مهمترین حوزه فراگیری زبان در مراحل بعدی رشد می‌باشد. توانایی سازمان‌دهی گفتمانی جزء لازم دانشِ در حال رشد کودک است که در َطول فراگیری زبان اول تحقق می‌یابد. نوعی گفتمان که کودک از سه‌سالگی قادر به تولید آن است، داستان‌گویی است که خود منبعی غنی در انعکاس توانایی‌های زبانی، کاربردشناختی و شناختی کودکان به‌شمارمی‌رود. بررسی عملکرد کودک هنگام داستان‌گویی می‌تواند حوزه وسیعی از توانایی‌های زبانی فراتر از جمله مانند سازماندهی جملات درون یک متن و نیز کاربرد ابزارهای زبانی برای منسجم‌ساختن آن متن را دربرگیرد و نیز شاخص معتبری در  ارزیابی مهارتهای پیچیده زبانی، مانند مهارتهای کاربردشناختی در درازمدت ، حتی در میان کودکان کم‌سن باشد . هدف اصلی این تحقیق آن بوده است که  با ارزیابی توانایی سازماندهی گفتمان روایی در کودکان فارسی زبان به شناخت و ارزیابی بهتری از توانش گفتمانی آنها دست‌یابیم.  تلاش بر این بود که در صورت وجود الگویی مشخص در عملکرد این کودکان مبتنی بر کاربرد ابزارهای انسجامی به‌ منظور سازماندهی گفتمان، این الگو معرفی گردد. هدف دیگر پژوهش حاضر آن است که یافته‌های به‌دست‌آمده از عملکرد کودکان فارسی‌زبان با یافته‌های گزارش‌شده درباره کودکان در زبان‌های دیگر مقایسه شود و وجوه مشابهت و تفاوت مورد توجه و تحلیل قرارگیرد. به این منظور، پانزده کودک، هشت پسر و هفت دختر چهار تا هفت سال در یک مهدکودک انتخاب و گزینش شدند. سپس به منظور بررسی عملکرد این کودکان در سازماندهی گفتمان ازطریق بکارگیری ابزار انسجام واژگانی، دستوری و ربطی دو آزمون بازگویی و تولید داستان با استفاده از دو کتاب مصور کودک اجرا گردید و با درنظر گرفتن رشد انسجام واژگانی، دستوری و ربطی  داستانهای آنها مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت.

 

ب: مبانی نظری شامل مروز مختصری از منابع، چارچوب نظری و پرسش‌ها و فرضیه‌ها:

گفتمان روایی کودک از ابعاد متفاوتی قابل بررسی است که یکی از آنها چگونگی سازماندهی گفتمان و ایجاد انسجام از سوی کودک است. گفتمان روایی نمونه‌ای از مهارتهای زبانی و شناختی در سطوح بالا می‌باشد، مهارتهایی مانند درک روابط علت و معلولی و نیز توانایی سازماندهی و ایجاد توالی در رخدادها به گونه‌ای که داستان برای شنونده قابل فهم شود. برای تولید قصه‌ای قابل فهم، قصه‌گو باید بتواند مجموعه‌ای از جملات را به یکدیگر پیوندزند و ابزارهای انسجامی، سازوکار مهمی در تحقق این امر می‌باشند.

توانایی سازماندهی گفتمان روایی از دوجنبه قابل بررسی است، انسجام و پیوستگی. از این جنبه از عملکرد کودکان که در پژوهش‌های زبان‌های مختلف دنیا گزارش‌شده‌است، می‌توان به علل و عوامل رشدی، بافتی و نیز جنسیّتی تأثیرگذار در گفتمان کودکان (لیپر، ۱۹۹۱) به شباهتها و تفاوتهای مشاهده‌شده در رویکردهای فردی نسبت به سازماندهی داستان به لحاظ زبانشناختی (جی، ۱۹۹۷)، به بررسی چگونگی و نیز زمان فراگیری نقش نماهای گفتمانی (چوی، ۲۰۰۷)، بررسی کاربرد ابزارهای انسجامی از سوی کودکان در مقایسه با بزرگسالان (ویگلزورث، ۱۹۹۷)، به رابطه میان درک کودک از متن روایی و توانایی او برای تولید یک متن داستانی منسجم و معنادار و نیز به تأثیر عوامل خارجی برجنبه‌های تولید روایی (کین، ۲۰۰۴)، چگونگی تأثیر رشد نحوی  بر انسجام ارجاعی (جیزا، ۲۰۰۰) اشاره نمود. در این زمینه در زبان فارسی نیز پژوهشهایی صورت گرفته است که از میان آنها می‌توان به بررسی تأثیر قصه گویی بر انسجام و پیوستگی دست‌نوشته‌های دانش‌آموزان دبستانی (کردبچه، ۱۳۹۱) و به تاثیر قصه‌گویی بر انسجام و پیوستگی گفتمان گفتاری کودکان دبستانی (معصومی، ۱۳۹۱) اشاره‌نمود.

پرسش­های پژوهش

  • میزان کاربرد ابزارهای انسجامی (واژگانی، دستوری و ربطی) در گفتمان روایی کودکان فارسی‌زبان در سه گروه سنی ۴-۵، ۵-۶ و ۶-۷ سال دردو آزمون بازگویی و تولید داستان چگونه است؟
  • کودکان فارسی‌زبان در رده‌های سنی ۴-۵، ۵-۶ و ۶-۷ چه تفاوتی در بکارگیری انواع ابزارهای انسجامی در گفتمان روایی خود در دو آزمون بازگویی و تولید داستان نشان‌می‌دهند؟
  • عملکرد کودکان فارسی‌زبان در رده‌های سنی ۴-۵، ۵-۶ و ۶-۷ به‌لحاظ میزان و نوع کاربرد ابزارهای انسجامی (واژگانی، دستوری و ربطی) در آزمون بازگویی داستان چه تفاوتی با عملکرد آنها در آزمون تولید داستان دارد؟

فرضیه­های تحقیق

  • میزان کاربرد ابزارهای انسجامی (واژگانی، دستوری و ربطی) در گفتمان روایی کودکان فارسی‌زبان در سه گروه سنی ۴-۵، ۵-۶ و ۶-۷ سال در دو آزمون بازگویی و تولید داستان متفاوت است و به موازات رشد سن کودک افزایش‌می‌یابد.
  • کودکان فارسی‌زبان در رده‌های سنی ۴-۵، ۵-۶ و ۶-۷ متناسب با رشد سن از ابزارهای انسجامی متفاوت و دشوارتری در گفتمان روایی خود در دو آزمون بازگویی و تولید داستان استفاده‌می‌کنند.
  • عملکرد کودکان فارسی‌زبان در رده‌های سنی ۴-۵، ۵-۶ و ۶-۷ به‌لحاظ میزان و نوع کاربرد ابزارهای انسجامی (واژگانی، دستوری و ربطی) در آزمون بازگویی داستان در مقایسه با عملکرد آنها در آزمون تولید داستان متفاوت است.

 

پ: روش تحقیق شامل تعریف مفاهیم، روش تحقیق، جامعه مورد تحقیق، نمونه‌گیری و روش‌های نمونه‌گیری، ابزار اندازه‌گیری، نحوه اجرای آن، شیوه گردآوری و تحلیل داده‌ها:

۱۵ کودک فارسی‌زبان در سه گروه سنی ۴ تا ۷‌ سال مورد بررسی و مقایسه قرارگرفتند و نتایج به‌دست‌آمده از تولید روایی آنها به‌لحاظ سن و جنسیت با یکدیگر مقایسه‌شد. تمام آزمودنی‌ها تک‌زبانه و از طبقه‌اجتماعی متوسط تهران بودند و هیچ گونه علایم یا سابقه نارسایی زبانی نداشتند. برای جمع‌آوری داده‌های پژوهش، دو آزمون بازگویی داستان و تولید داستان با استفاده از دو کتاب داستان از گروه سنی (ب)  به طور متوالی و با فاصله ۱۰ دقیقه با حضور پژوهشگر و هر کودک به صورت انفرادی اجراگردید. سپس داستانهای کودکان با استفاده از دستگاهی با کیفیت بالا ضبط‌گردید و آوانگاری‌شد. داده‌های این پژوهش به دو صورت کمی و کیفی تحلیل شده‌اند و نتایج آنها به‌صورت جدول و نمودار ارائه گردیده‌اند.

ت: یافته‌های تحقیق:

مجموعه یافته‌های این پژوهش همچون پژوهش‌های پیشین نشان‌داد کودکان با قرارگرفتن در یک مسیر تکوینی، توانایی تولید گفتمان و سازماندهی آن را به‌دست‌می‌آورند. درواقع، کودکان در تمامی گروههای سنی قادر به بکارگیری انواع ابزارهای انسجامی بودند؛ اما نکته قابل ذکر این است که رشد سن تنها در میزان کاربرد ابزارهای انسجامی تأثیرگذار بود. به عبارتی دیگر، در تمامی گروههای سنی گرایش هماهنگی به نوع خاصی از هر یک از زیرگروههای ابزارهای انسجامی وجودداشت‌ و متناسب با رشد سن، تغییری در توانایی و یا تمایل کودکان نسبت به کاربرد ابزارهای انسجامی رخ‌نداد. یافته دیگر این پژوهش در ارتباط با عملکرد متفاوت کودکان در هر یک از آزمونها بود. درنهایت، باید گفته شود عامل جنسیت تنها به‌لحاظ کاربرد ابزار انسجام ربطی تأثیری نداشت و کودکان دختر و پسر نسبت به بکارگیری ابزارهای انسجامی واژگانی و دستوری متفاوت عمل‌کردند.

ث: نتیجه‌گیری:

مجموعه یافته‌های این پژوهش همچون پژوهش‌های پیشین نشان‌داد که کودکان در تمامی سنین قادر به تولید گفتمانی سازمان‌یافته بودند و تفاوت میان داستانهای گروه‌های سنی مختلف مربوط ‌به نوع ابزار بکاررفته نبود (آنگونه که در دیگر مطالعات مشاهده‌می‌شود) بلکه تفاوت در میانگین و تراکم کاربرد ابزارهای انسجامی بود.

افزودن به سبد خرید
مطلب مفیدی برای شما بود ؟؟ پس به اشتراک بگذارید برای دوستانتان

دیدگاه کاربران ...

    لطفا قبل از ارسال سئوال یا دیدگاه سئوالات متداول را بخونید.
    جهت رفع سوالات و مشکلات خود از سیستم پشتیبانی سایت استفاده نمایید .
    دیدگاه ارسال شده توسط شما ، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
    دیدگاهی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با مطلب باشد منتشر نخواهد شد.

    دیدگاه خود را بیان کنید

0