قیمت محصول :     10000 تومان
  افزودن به سبد خرید

سبد خرید

  • سبد خریدتان خالی است.

بررسي ساختار و شيوه‌های مجلس‌گويي و سیر تحول آن

بررسي ساختار و شيوه‌های مجلس‌گويي و سیر تحول آن با تکیه بر متون برجستة ادبی عرفانی تا ابتدای قرن دهم

هدف پژوهش حاضر، بررسی «مجلس­گویی» به عنوان یکی از گونه­های دیرپای سخنوری در فرهنگ و ادبیات ایران است. مجلس­گویی به عنوان یکی از شیوه­های آموزش در سنت و فرهنگ شفاهی ما به مثابة آیینه­ای شفاف است که رخدادهای روزگار را در خود جمع و تفسیر نموده و اندیشه‌های‌ صاحبانش را معرفی می‌کند.

نگاهی بر تاریخ ادبیات و تصوف، آشکار می­سازد که بسياري از آثار متصوفه را مشايخي پدید آورده­اند که خود اهل وعظ و منبر بوده­اند و اين شيوه در تدوين و تنظيم برخی از آثار بزرگ حوزة ادب عرفانی نمود يافته است. مسألة اساسی در این زمینه، یافتن شیوه­ها و ویژگی­های سبکی مجالس از نظر ساختار، زبان و محتوا است. بدین منظور آثاری که با این سبک پدید آمده، از دیدگاه زبان و محتوا تحلیل و بررسی شده است. مجلس­گویی به عنوان یکی از شیوه­های آموزش در سنت و فرهنگ شفاهی ما به مثابة آیینه­ای شفاف است که رخدادهای روزگار را در خود جمع و تفسیر نموده و اندیشه‌های‌ صاحبانش را معرفی می‌کند.

دستاوردهای این پژوهش نشان می­دهد که بیشتر مجالس از حیث محتوا از شیوه­ها و ویژگی­هایی برخوردارند که می­تواند به عنوان مؤلفة سبکی آن­ها در نظر گرفته شود. پرداختن به موضوعاتی مانند ماهیت سخن و وعظ گفتن و آداب سخنوری، تأویل و تفسیر، نقد اوضاع اجتماعی و بزرگان و مشایخ تصوف، آسیب­شناسی ناهنجاری­های اجتماعی مذهبی (تعصب، تقلید و جنگ و داوری) یا مسائل بحث­برانگیز تصوف مانند سماع، مسائل کلامی، ویژگی­های مهم مجالس از نظر محتوایی هستند. به لحاظ ساختاری و زبانی نیز  موارد زیر را می­توان به عنوان پربسامدترین ویژگی­های مجالس در شمار آورد: نثر خطابی همراه با ندا، امر، نهی و تنبیه، رکن مهم پرسش و کاربرد جمله­های پرسشی (اعم از ایجابی و بلاغی)، تحمید، دعا و مناجات، کاربرد فراوان تمثیل و تشبیه، حکایت و داستان، استفاده از زبان گفتار و عناصر فرهنگ شفاهی، سادگی و ایجاز در سخن، بهره­گیری از عناصر موسیقایی کلام، استشهاد به شعر و آیه و حدیث، کاربرد شگرد زبان حال، شیوة گفت و گو و خود اتهامی.

در مجموع باید گفت در نظر داشتن مداوم نقش مخاطب در کلام که محوری­ترین رکن علم بلاغت به شمار می­رود؛ موجب رقم خوردن بسیاری از ویژگی­های محتوایی و لفظی در شیوة «مجلس­گویی» است.

افزودن به سبد خرید
مطلب مفیدی برای شما بود ؟؟ پس به اشتراک بگذارید برای دوستانتان

دیدگاه کاربران ...

    لطفا قبل از ارسال سئوال یا دیدگاه سئوالات متداول را بخونید.
    جهت رفع سوالات و مشکلات خود از سیستم پشتیبانی سایت استفاده نمایید .
    دیدگاه ارسال شده توسط شما ، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
    دیدگاهی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با مطلب باشد منتشر نخواهد شد.

    دیدگاه خود را بیان کنید

0