قیمت محصول :     10000 تومان
  افزودن به سبد خرید

سبد خرید

  • سبد خریدتان خالی است.
  • تاریخ ارائه محصول : 09 / 08 / 2019
  • بازدید : 53 بار
  • دسته بندی :
  • امتیاز کاربران :

بررسي جايگاه بازارچه‌هاي مشترك مرزي در وضعيت رفاهي مرزنشينان

بررسي جايگاه بازارچه‌هاي مشترك مرزي در وضعيت رفاهي مرزنشينان

(مطالعه موردي: بازارچه‌هاي مرزي سردشت و پيرانشهر)

در سراسر مرزهای کشور ایران مرزنشینانی سکونت دارند که در زندگی خود دارای مشکلات بسیار و متعددی هستند. عمده­ترین آن­ها عبارتند از: بیکاری، فقر، کمبود درآمد و سرمایه، مشکلات امنیتی- سیاسی، کمبود زمین­های کشاورزی، آب، مراکز بهداشتی، درمانی و آموزشی، کمبود راه­های ارتباطی، شرایط بد آب و هوایی و بسیاری دیگر از این مسائل. وجود این مشکلات باعث دگرگونی و تحول بسیاری در زندگی این مردمان شده است که آن­ها را اجباراً به سوی معضلات و نابسامانی­هایی چون مهاجرت قاچاق کالا، شورش و ناامنی در این مناطق، عدم همنوایی با دولت مرکزی و ضد سیستمی عمل کردن سوق داده است. در جهت مقابله با مشکلات مذکور، دولت در سال ۱۳۶۷ به طور غیر رسمی و در سال ۱۳۷۲ به صورت رسمی اقدام به تأسیس بازارچه­های مشترک مرزی نمود که در حال حاضر تعداد این بازارچه­ها به ۵۲ بازارچه در سطح کشور رسیده است. از این لحاظ برای بررسی عملکرد این بازارچه­ها و نقش و جایگاه آن­ها در وضعیت رفاهی مرزنشینان، پژوهش حاضر سعی بر آن دارد که به مجموعه سؤالات زیر پاسخ دهد بازارچه‌هاي مشترك مرزي چه نقشي در وضعيت رفاهي مردم منطقه ايفا نموده­اند؟ آيا ايجاد بازارچه‌هاي مرزي توانسته­اند تأثير مثبتي بر متغييرهاي رفاهي (اشتغال، درآمد، تأمین کالاهای مورد نیاز، تغذیه، بهداشت، اوقات فراغت، مسکن، محیط، امنیت اقتصادي و اجتماعي) داشته باشند؟ و به دنبال آن تأثیر بازارچه­ها بر حجم اقتصاد غیر رسمی، سرمایه اجتماعی مرزنشینان و پدیده مهاجرت روستاییان در این منطقه مورد بررسی قرار می­گیرد. اين نوشتار حاصل پژوهشی میدانی از بازارچه­­های مرزی سردشت و پیرانشهر در استان آذربایجان غربی است که با استفاده از روش تحقیق کمی صورت گرفته است. روش انجام آن در بخش نظري، كتابخانه‌اي و اسنادي و در بخش عملي، پيمايشي مي‌باشد. در روش اسنادي از فيش، اسناد و نامه‌هاي اداري، گزارشات و مقالات مؤسسات و وزارت‌خانه‌ها و سازمان‌هاي ذيربط و در شيوه ميداني از پرسشنامه، مصاحبه و مشاهده همراه با مشاركت استفاده شده است. داده­های آن نیز همچنین از طریق پیمایش و با ابزار پرسشنامه به دست آمده است. در این بررسی دو بازارچه «کیله» و «تمرچین» به عنوان نمونه انتخاب شده­اند تا بررسی دقیق روی آن­ها انجام بگیرد. در نهایت با بررسی عمقی مسئله نتایج و دستاوردهای زیر حاصل گردید:

– فعالیت بازارچه­های مرزی باعث ایجاد اشتغال مستقیم و غیر مستقیم (حمل و نقل بار و مسافر، عملیات بارگیری و…)، همچنین تحرک شغلی مرزنشینان گردیده که سهم اشتغال غیر مستقیم به مراتب بیشتر از اشتغال مستقیم می­باشد.

– فعالیت بازارچه­های مرزی باعث افزایش درآمد مرزنشینان گردیده است که در این میان درصد کمی بیشترین درآمد و سهم اکثریت به مراتب کمتر می­باشد.

– استقرار بازارچه و ایجاد اشتغال برای ساکنین مرزنشین نتوانسته از خیل عظیم مهاجران روستایی به شهر بکاهد اما از کنترل اقتصاد غیر رسمی در این منطقه تا حد زیادی کاسته است.

– بازارچه مشترک مرزی تأثیر شگرفی در تأمین مایحتاج نیازهای ساکنین مرزنشین نداشته و کالاهای مبادله شده عمدتاً رویکرد فرا استانی و فرا منطقه­ای دارند.

– فعالیت و استقرار بازارچه­ها در منطقه هر چند توانسته­اند دربسیاری از متغیرهای رفاهی از قبیل تغذیه، بهداشت، مسکن و محیط زیست، بهبود نسبی ایجاد کنند اما در این میان نتوانسته­اند در زمینه فراغت اثر مثبتی بر جای بگذارند به طوری که بعد از استقرار بازارچه از میزان فراغت پاسخگویان کاسته شده است.

– علارغم اینکه بازارچه­ها توانسته­اند حداقل امنیت نسبی از لحاظ اقتصادی در منطقه ایجاد کنند، و تاحد زیادی سرمایه­گذاری اقتصادی در منطقه نسبت به قبل از آن روند صعودی داشته باشد، متأسفانه ایجاد و رونق بازارچه­ها نتوانسته­اند به شاخص­های امنیت اجتماعی در منطقه کمک شایانی بکند.

بنابراین بازارچه­های مرزی که نقش مکان­های مرکزی را در نواحی مرزی به عهده دارند، اما بر اساس نظریه قطب رشد که معتقد به پخش توسعه تا شعاع معینی است، تصور نمی­رود حداقل در کوتاه­مدت آثار توسعه­ای ناشی از فعالیت بازارچه­ها در حوزه نفوذ آن­ها یعنی جایی که سکونت­گاه­های روستایی پراکنده­اند، انتشار یابد. به این ترتیب با فعالیت بازارچه­ها به صورت کنونی عملاً توسعه مناطق مرزی مسئله بر انگیز است.

در نهایت اینکه واقعیات موجود نشان می­دهد که بازارچه­های مرزی اگر چه در پاره­ای موارد نقش مثبت و موثری داشته­اند، و توانسته­اند تغییرات مثبتی را در اقتصاد معیشتی مردم مرزنشین پدید آورده­اند، ولی عملکرد چند ساله آن­ها نشان می­دهد که با اهداف اولیه تأسیس همخوانی ندارند.

افزودن به سبد خرید
مطلب مفیدی برای شما بود ؟؟ پس به اشتراک بگذارید برای دوستانتان

دیدگاه کاربران ...

    لطفا قبل از ارسال سئوال یا دیدگاه سئوالات متداول را بخونید.
    جهت رفع سوالات و مشکلات خود از سیستم پشتیبانی سایت استفاده نمایید .
    دیدگاه ارسال شده توسط شما ، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
    دیدگاهی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با مطلب باشد منتشر نخواهد شد.

    دیدگاه خود را بیان کنید

0